Toepen

Toepen is een kaartspel dat vooral in Nederland wordt gespeeld – van oudsher in de kroeg en om strafpunten, die vroeger met krijt op een lei werden bijgehouden. Van zichzelf is het geen drankspel, en een vaste drankvariant bestaat niet. Wie er een drankspel van maakt, zet de strafpunten om in slokken.

Zo speel je het

Kaarten: Je hebt 32 kaarten nodig: haal de 2 tot en met 6 uit een gewoon spel. De rangorde is anders dan je gewend bent, van hoog naar laag: 10, 9, 8, 7, aas, heer, vrouw, boer.

1. Iedereen krijgt 4 kaarten. De rest blijft dicht liggen.
2. De speler links van de gever komt uit. Je moet kleur bekennen als dat kan, anders mag je elke kaart bijgooien. De hoogste kaart in de gevraagde kleur wint de slag, en wie de slag haalt, komt daarna uit.
3. Alleen de vierde en laatste slag telt: wie die haalt, wint de ronde. Alle anderen die nog meedoen, krijgen strafpunten.
4. Een ronde is in het begin 1 strafpunt waard.

Toepen: Op elk moment mag iemand op tafel kloppen en ‘toep’ zeggen. De ronde is dan een punt meer waard. De anderen beslissen om de beurt: meegaan en spelen om de hogere waarde, of passen en de oude waarde als strafpunten nemen. Ook daarna mag er opnieuw getoept worden.

Einde: Wie het afgesproken maximum aan strafpunten bereikt, vaak 10 of 15, ligt eruit. De rest speelt door tot er één speler over is.

Drinkregels

• Elk strafpunt is 1 slok. Wie na een toep past, drinkt de oude waarde; wie meegaat en verliest, de verhoogde.
• Spreek een maximum af, bijvoorbeeld 4 slokken per ronde, ook als er meerdere keren getoept is.
• Klassiek in de kroeg: wie eruit ligt, geeft een rondje of doet geld in de pot – alcoholvrij mag ook.
• Sommige uitleggen laten de verliezers per strafpunt een shot drinken. Na een paar keer toepen zijn dat al snel meerdere shots tegelijk – dat raden we af.

Varianten

• Armoede: Sta je één punt van het maximum af, dan speel je automatisch om 2 punten. De anderen beslissen vóór de eerste kaart of ze om 2 meespelen of voor 1 punt passen.
• Was: Heb je alleen plaatjes en azen in je hand, dan mag je die inwisselen voor nieuwe kaarten. De anderen mogen controleren: zat er toch een 7, 8, 9 of 10 tussen, dan krijg jij een strafpunt en houd je de nieuwe kaarten. Klopte het wel, dan krijgt de controleur het punt.
• Fluiten: Volgens een bekende huisregel moet je fluiten als je drie tienen hebt – en verraad je zo je sterke hand.

Tips

• Houd de strafpunten bij op papier of, zoals vroeger, op een lei.
• Bewaar je sterkste kaarten, de 10 en de 9, voor de laatste slag.
• Toepen is ook bluffen: wie met een zwakke hand klopt, kan anderen laten passen.
• Spelen er beginners mee? Speel dan eerst een paar rondes zonder toepen.

Zonder alcohol

Zo is toepen eigenlijk bedoeld: alleen met strafpunten op papier. Wie eruit ligt, doet een opdracht of trakteert op snacks.